SPAX to niemiecka marka wkrętów i akcesoriów montażowych — od lat standard branżowy w budownictwie drewnianym. Cały nasz dział akcesoria montażowe SPAX obejmuje cztery główne grupy: wkręty tarasowe SPAX-D, elewacyjne, podłogowe Wirox oraz akcesoria pomocnicze (bity, wiertła, krzyżyki, SPAX-Air, podkładki). Poniżej skrót: kiedy sięgnąć po który wkręt i dlaczego stal A2 to wymóg, nie luksus.
Wszystkie wkręty SPAX mają 6-ramienne gniazdo T-Star Plus — przenosi dużą siłę z wkrętarki, nie „przeskakuje", pozwala wkręcać pod kątem 25°. Numery rozmiarów: T10 → 3,5 mm, T15 → 4 mm, T20 → 5 mm uniwersalny, T25 → 4,5–5 mm tarasowy.
Stal nierdzewna A2 — minimum na zewnątrz
Najczęstszy błąd przy budowie tarasu, elewacji czy ogrodzenia: oszczędność na wkrętach. Czarne, fosfatowane, ocynkowane są kilka razy tańsze od nierdzewnych — i tyle samo razy słabsze w warunkach atmosferycznych. Pierwszy sezon wystarczy, by zobaczyć:
- Korozja powierzchniowa — ocynk obtarty przy wkręcaniu odsłania stal węglową, ta natychmiast rdzewieje.
- Czarne plamy wokół łbów — rdza reaguje z garbnikami drewna, daje trwałe odbarwienia. Nie da się ich zmyć ani zeszlifować.
- Osłabienie mocowania — rdza zjada gwint od zewnątrz, wkręt traci siłę trzymania.
Stal A2 (EN 10088) zawiera 18% chromu i 8% niklu — to odpowiednik AISI 304, standard dla zewnętrznych zastosowań w środkowej Europie. Wszystkie wkręty SPAX z dopiskiem „nierdzewne A2" spełniają tę normę.
Stal A4 (V4A, AISI 316) ma dodatek molibdenu — odporność na chlor i sole. Wymagana przy basenach chlorowanych, nad morzem, oraz w drewnie z garbnikami (modrzew, dąb, bangkirai, ipe). W typowym tarasie domu jednorodzinnego A2 wystarczy.
Wkręty tarasowe SPAX-D — flagowy produkt
Linia SPAX-D to wkręty dedykowane do montażu desek tarasowych na legarach. Charakterystyczny łeb walcowy (nie stożkowy) — głęboki rowek bita zachodzi w drewno tylko symbolicznie, łeb pozostaje na powierzchni deski. Dlaczego? Bo deska tarasowa pracuje — stożkowy łeb wciśnięty głęboko rozłupałby ją po pierwszym sezonie.
| Wymiar | Łeb | Bit | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| SPAX-D 5×40 mm | Walcowy | T-Star 25 | Cienkie deski 21 mm |
| SPAX-D 5×50 mm | Walcowy | T-Star 25 | Standard — deski 24–28 mm |
| SPAX-D 5×60 mm | Walcowy | T-Star 25 | Grubsze deski egzotyczne |
| SPAX-D 5×70 mm | Walcowy | T-Star 25 | Grube deski + grube legary |
Wszystkie SPAX-D dostępne w dwóch kolorach: srebrnym (naturalna stal) i stare złoto (do drewna miodowego — modrzew, sosna NTR, daglezja). Łeb jest widoczny na desce, więc kolor ma znaczenie estetyczne. Dla wykonawców polecamy zestawy Green-Box 5×50 mm lub SPAX-D Green Box 5×60 mm — wkręty, bit, wiertło i krzyżyki w komplecie na typowy taras 30 m².
Wkręty elewacyjne — dyskretny montaż
Linia wkrętów elewacyjnych ma mały łeb stożkowy lub soczewkowy — chowa się we wpust deski pióro-wpust. Mocowanie jest niewidoczne z zewnątrz.
- SPAX A2 4×40 mm — łeb stożkowy, T-Star 15, do desek 14–19 mm. Klasyk elewacyjny.
- SPAX A2 4,5×50 mm — łeb soczewkowy, w srebrnym lub stare złoto. Do desek 19×146 mm lub montażu na zakładkę.
Wkręty podłogowe Wirox — wewnątrz
Linia SPAX-Wirox to wkręty do podłóg z piórem-wpustem. Powłoka Wirox to ulepszony ocynk (5× trwalszy niż klasyczny galwaniczny), wystarczający do zastosowań wewnętrznych. Mała główka stożkowa chowa się we wpust kolejnej deski.
Powłoka cynkowa działa wewnątrz (sucha podłoga, brak wody), ale nie nadaje się na tarasy, elewację ani kuchnie z parą. Tam zawsze A2 lub A4. Wirox = wewnątrz, A2 = na zewnątrz.
- Wirox 3,5×45 mm — deski 14–20 mm, bit T-Star 10, op. 500 szt.
- Wirox 3,5×55 mm — deski 20–25 mm, T-Star 10, op. 500 szt.
- Wirox 4×70 mm — deski 28–40 mm lub przez wełnę/styropian, T-Star 25.
Wkręcamy w pióro pod kątem 30–45°, główka chowa się we wpuście kolejnej deski. Pełna oferta: deski podłogowe pióro-wpust.
Akcesoria pomocnicze SPAX
Same wkręty to za mało. Profesjonalny montaż wymaga kilku dodatkowych narzędzi.
Bity T-Star Plus
Pasują do gniazda TX wszystkich wkrętów SPAX: T10/25 do Wirox 3,5 mm, T15/25 do elewacyjnych 4 i 4,5 mm, T20/25 do uniwersalnych 5 mm, T25/25 i T25/50 do tarasowych SPAX-D.
Wiertło dwustopniowe 4,1/6,5 mm
Wiertło SPAX jednocześnie wierci otwór pod gwint (4,1 mm) i fazuje miejsce pod łeb (6,5 mm). Niezbędne w drewnie egzotycznym (bangkirai, ipe), które bez wstępnego nawiercenia pęka przy wkręcaniu.
Krzyżyki dystansowe 4/5/6/7 mm
Krzyżyki wkładasz między deski, by zachować stałą szczelinę dylatacyjną. Cztery rozmiary w jednym opakowaniu — wybierasz pod wilgotność drewna (mokre → mniejsza szczelina, suche → większa).
System SPAX-AIR — dystans pod legar
SPAX-AIR to plastikowy dystans 4,5 mm między deską tarasową a legarem. Woda spływa pomiędzy, drewno schnie z obu stron, żywotność tarasu rośnie o kilka lat. Bez niego woda zatrzymuje się w styku — drewno gnije od spodu.
Podkładki pod legar 4 mm i 8 mm
Podkładki 4 mm i 8 mm izolują styk drewnianego legara z betonem. Bez nich legar chłonie wilgoć z fundamentu i gnije w 2–3 sezony. Drobiazg, ale obowiązkowy.
Jak dobrać wkręt — w 6 krokach
- Ekspozycja — wewnątrz (Wirox), zewnątrz (A2), chlor/morze/garbniki (A4).
- Zastosowanie — taras (SPAX-D z łbem walcowym), elewacja (mała główka), podłoga wewnątrz (Wirox).
- Długość — typowo 2,5× grubość mocowanego elementu. Deska 28 mm na legarze 50 mm → wkręt 5×50 mm.
- Kolor — Srebrny (uniwersalny), Stare Złoto (drewno miodowe).
- Bit — sprawdź numer gniazda T. Bit T20 nie wkręci wkręta T25.
- Ilość — 6–8 wkrętów/m² tarasu, 4–6/m² elewacji, 8–10/m² podłogi. Dolicz 5–10% rezerwy.
Deska świerkowa 28×145 mm na legarach 50×100 mm (rozstaw 50 cm). Wkręty: SPAX-D 5×50 mm Stare Złoto ≈ 230 szt (opakowanie 200 + dokupka). Bit: T-Star 25. SPAX-AIR: 230 szt (2× opakowanie 100 + dokupka).
Najczęstsze błędy przy montażu
- Mieszanie linii wkrętów — montaż tarasu wkrętami elewacyjnymi → mała główka chowa się w drewno → rozłupanie deski.
- Pominięcie wstępnego nawiercenia w drewnie egzotycznym — wkręt pęka, deska się rozłupuje.
- Łeb walcowy wciśnięty zbyt głęboko — ma być lekko wpuszczony, nie zatopiony. Inaczej deska pęka.
- Mocowanie blisko krawędzi — minimum 20 mm od krawędzi, 15 mm od końca. Bliżej = pęknięcia.
- Pominięcie krzyżyków — szczeliny „na oko" wychodzą nierówne. Taras wygląda nieprofesjonalnie.
- Pomylenie bita — T20 we wkręcie T25 „przeskakuje" i niszczy gniazdo.
FAQ — najczęstsze pytania
Czy wkręty uniwersalne SPAX zastąpią tarasowe SPAX-D?
Możesz, ale efekt nie będzie optymalny — uniwersalne mają łeb stożkowy, który chowa się głębiej i może rozłupać deskę. Stosuj uniwersalne tam, gdzie nie ma dedykowanej linii (meble ogrodowe, pergole).
Wirox poza tarasem — co się stanie?
W 1–2 sezonach powłoka Wirox skoroduje, pojawią się czarne smugi rdzy. Korozja postępuje od krawędzi gwintu, wkręt traci siłę trzymania. Na tarasach bezwzględnie A2 lub A4.
Czy bit T-Star Plus pasuje do TORX?
Tak — T-Star Plus jest kompatybilny z TORX tej samej wielkości. Patentem SPAX jest geometria łba i gwintu, gniazdo bita to standard.
Ile lat „żyje" wkręt SPAX A2?
W przeciętnym tarasie w Polsce 20–30 lat bez widocznej korozji. To dłużej niż typowa żywotność deski tarasowej ze świerku (15–20 lat). Wkręty przeżyją deski.
Czy dostarczacie do Warszawy?
Tak — własnym transportem na całe Mazowsze (Warszawa, Legionowo, Piaseczno, Wołomin, Pruszków, Otwock). Klientom z innych regionów wysyłka spedycyjna. Szczegóły: transport i usługi.